Terugblik webinar 'Innovatie ecosystemen' met Dries Faems en Thijs Broekhuizen

Op 21 januari jl. organiseerden de RUG en het SNN in het kader van de Noord-Nederlandse Innovatiemonitor een webinar over ecosysteeminnovatie. Gastspreker was Dries Faems, medeoprichter van de Innovatiemonitor en momenteel verbonden aan WHU – Otto Beisheim School of Management.

In onderstaand, samenvattend artikel legt Faems uit wat er nodig is voor ecosysteem innovatie en hoe belangrijk de ‘menselijke factor’ hierbij is.

Van alfamannetjes tot diplomaten: waarom we een nieuwe generatie leiders nodig hebben voor ecosysteem innovatie

'De huidige coronacrisis zet bedrijven ertoe aan hun digitaliseringsstrategieën en -inspanningen aanzienlijk te versnellen. Dit roept de fundamentele vraag op: ‘Hoe kunnen bedrijven een duurzaam concurrentievoordeel creëren in deze nieuwe context.’ Om een van de winnaars in het digitale tijdperk te worden, is het cruciaal om klanten naadloos geïntegreerde oplossingen aan te bieden. Wanneer we een auto kopen, verwachten we niet alleen dat deze ons betrouwbaar en veilig van A naar B kan brengen, we willen ook een optimale gebruikerservaring krijgen waarbij het geïntegreerde infotainmentsysteem van onze auto onze favoriete muziek on demand kan afspelen. Als we onze favoriete krant of tijdschrift lezen, verwachten we dat we de nieuwste editie gemakkelijk op verschillende elektronische apparaten kunnen downloaden en dat we naar aanvullende podcasts kunnen luisteren. 

Het ontwikkelen van dergelijke naadloos geïntegreerde oplossingen brengt echter nieuwe uitdagingen met zich mee. Bedrijven beschikken vaak niet over alle nodige vaardigheden en capaciteiten om individueel een volledig geïntegreerde oplossing aan de eindgebruiker te bieden. In plaats daarvan moeten bedrijven innovatie-ecosystemen bouwen. Een innovatie-ecosysteem is een multilateraal netwerk van partners om een nieuwe waardepropositie voor gebruikers te genereren. Om de Apple Pay-service te introduceren, moest Apple een complexe constellatie van partnerschappen opbouwen met financiële instellingen, creditcardmaatschappijen, handelaren en mobiele operators, zodat consumenten hun smartphone probleemloos kunnen gebruiken voor financiële transacties. Ook beleidsmakers erkennen het belang van ecosystemen. In de RIS3-strategie die Noord-Nederland voor de periode 2021-2027 heeft ontwikkeld, wordt samenwerken tussen een breed scale aan lokale actoren gezien als een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot slimme specialisaties. Ook in de uitvoeringsprogramma’s die momenteel worden ontwikkeld, zoals het nieuwe EFRO-programma voor Noord-Nederland, neemt het onderling verbinden van partijen en ecosysteem denken een centrale plaats in.

Hoewel de behoefte aan innovatie-ecosystemen steeds duidelijker wordt, is het lastig voor bedrijven om dergelijke samenwerkingsinitiatieven tot een succes te maken. Het opzetten van ecosystemen vraagt immers ook een andere mindset waarbij bedrijven niet langer focussen op het maximaliseren van hun individuele markaandeel (i.e. firm-centered mindset), maar eerder proberen om gezamenlijk de markt zo groot mogelijk te maken en vervolgens een eerlijk aandeel te nemen (i.e. ecosystem-centered mindset).'

Noord-Nederlandse Innovatiemonitor

Op basis van de Noord-Nederlandse Innovatiemonitor onderzochten Dries Faems en Thijs Broekhuizen de impact van de strategische mindset van mkb'ers. In dit onderzoek maakten ze een onderscheid tussen ‘firm-centered companies’ en ‘ecosystem-centered companies.’ Ze stelden vast dat bedrijven met een ecosystem-centered mindset meer innovatievoordeel konden halen uit het opzetten van een diverse samenwerkingsportfolio, waarbij wordt samengewerkt met verschillende types van partners (klanten, leveranciers, universiteiten). Tegelijkertijd bleek dat deze ecosystem-centered bedrijven minder kosten genereren dan firm-centered bedrijven wanneer ze samenwerken met externe partners, wat een positieve impact had op de winstgevendheid van deze bedrijven.

Wat is er nodig voor bedrijven om deze andere ecosysteemmentaliteit te ontwikkelen? Faems en Broekhuizen zijn er sterk van overtuigd dat de mannelijke alfaleiders, die de afgelopen decennia de voorpagina's van de zakelijke tijdschriften hebben bezet, niet de motor kunnen zijn van een dergelijke culturele verandering. Dit soort leiders zijn buitengewoon succesvol geweest in het navigeren van hun bedrijven in zeer competitieve omgevingen waarbij de focus lag op het agressief vergroten van het marktaandeel voor het individuele bedrijf. Deze leiderschapsstijl zal waarschijnlijk falen wanneer het bedrijf zich bezighoudt met complexe ecosystemen, waar de belangen van verschillende bedrijven op één lijn moeten worden gebracht om de gezamenlijk gecreëerde markt te maximaliseren.

In plaats daarvan hebben we een nieuwe generatie leiders nodig die als diplomaten kunnen fungeren en gretig op zoek zijn naar een acceptabele win-winsituatie voor alle betrokken ecosysteemactoren. Faems en Broekhuizen geloven ook dat deze behoefte aan een nieuwe leiderschapsstijl een belangrijke kans is voor een jongere generatie ambitieuze individuen. Samen creatieve structuren bouwen in Minecraft, gezamenlijk de slechteriken vermoorden op multiplayer-platforms zoals Roblox; dit zijn slechts twee voorbeelden van hoe een huidige generatie jongeren dagelijks leert om een gezamenlijk doel te realiseren. Er is dus goede hoop dat deze generatie de vaardigheden en mindset zal hebben om de volgende golf van succesvolle innovatie-ecosystemen te leiden.

Webinar gemist?

Heb je het webinar gemist, of wil je het graag nog eens terugkijken? Dat kan! Het gehele webinar is te bekijken via de volgende link: https://youtu.be/mI7FRqnMtog 
 

SNN gebruikt cookies om instellingen te onthouden. Ook gebruiken wij Google Analytics en Hotjar.

Meer informatie

bulb search chat calendar compass couple file-pdf map navicon organiser person phone piggy-bank play service thumbs-up timer tractor wall