De meest energiezuinige bekerwasmachine van Europa, die staat gewoon in Winschoten
Bekertje na bekertje rolt de wasstraat in. Vies erin, schoon en droog er weer uit. In de bekerwasstraat van Noord Cups in Winschoten draait een uitgekiend proces, met één doel: herbruikbare bekers keer op keer een nieuw leven geven. De kracht achter dat proces? Een bijna tien meter lange wasstraat. En minstens zo belangrijk: oprichter Mariska Bloem, die Noord Cups begon vanuit haar eigen praktijk. “We wilden onze eigen evenementen verduurzamen,” vertelt ze. “Maar al snel zagen we dat dit niet alleen óns probleem was.” Met steun van meerdere subsidies kon Noord Cups stap voor stap doorgroeien, van opstart tot opschaling.
“Eén beker lijkt niets, tot je de aantallen ziet”
Het lijkt onschuldig: een plastic beker die je na gebruik weggooit. Maar de schaal is enorm. “In Nederland gooien we dagelijks 17 miljoen bekers weg,” zegt Mariska. “Dat zijn zeecontainers vol.” En wie weleens op een festival of dorpsfeest komt, herkent het beeld: overal bekers. “Maar wat op de grond belandt, kan meestal niet meer hoogwaardig gerecycled worden. Dan zit er vervuiling op. Dus hergebruik is gewoon veel logischer.”
“In Nederland gooien we dagelijks 17 miljoen bekers weg. Dat zijn zeecontainers vol.” - Mariska Bloem, oprichter Noord Cups
Juist daarom werd de wetgeving rondom wegwerpplastic aangescherpt. Sinds begin 2024 moeten organisaties en evenementen volgens de Europese Single-Use Plastics-richtlijn anders werken: met een herbruikbaar systeem óf met een alternatief waarvoor je moet aantonen dat je inzamelt en hoogwaardig laat recyclen. “Veel mensen weten niet eens hoe het precies zit,” zegt Mariska. “Maar één ding is duidelijk: je moet iets.”
Van behoefte naar bedrijf
Met steun van het Impulsloket Groningen investeerde Mariska in kwalitatieve herbruikbare hardcups.
Mariska, afkomstig uit de evenementenbranche, zag van dichtbij hoe groot de afvalstroom in de praktijk is. “Als eventorganisator maak je onvermijdelijk milieu-impact. In een land met zo veel grote feesten wilden wij daar iets aan veranderen.” Vooral bekers sprongen eruit. “Herbruikbare bekers zijn daarmee een logische stap om impact te verminderen, maar niet vanzelf geregeld.”
Goede bekers kosten geld, en niet elke organisator kan of wil daarin investeren. “Een goede beker gaat lang mee,” zegt Mariska. “Maar goedkope alternatieven slijten snel. Dan is de bedrukking er na twee wasbeurten al af. Dat is alsnog geen hergebruik.”
Zo kreeg het idee een bedrijfsvorm: Noord Cups richt zich op de inkoop en verhuur van kwalitatieve herbruikbare hardcups. Met steun van het Impulsloket Groningen, onderdeel van het Nationaal Programma Groningen, investeerde Mariska in een stevige basisvoorraad bekers. “Wij verhuren die bekers, zodat evenementen die slechts af en toe plaatsvinden niet zelf hoeven te investeren in aanschaf.”
Een serieuze eigen machine
Met een kleine, zelf gefinancierde opstelling begon Noord Cups met het reinigen van herbruikbare bekers.
Wie bekers verhuurt, moet ze ook kunnen reinigen. Daarvoor is een wasstraat nodig. Noord Cups startte met een kleinere, zelf gefinancierde opstelling. Dat werkte, tot op zekere hoogte. “We zaten op een capaciteit van zo’n 500 tot 800 bekers per uur,” zegt Mariska. “Maar al snel merkten we dat dat qua kosten-baten niet uitkwam.”
Uurlonen zijn hoog, energie kost geld en ook een pand brengt vaste lasten met zich mee. “Als je wilt groeien, moet je die kosten zo laag mogelijk houden,” zegt Mariska. “Met een kleine opstelling lukte dat niet.” Uitbesteden was een optie, maar betekende extra transport naar wasstraten buiten de regio. Soms over honderden kilometers. “Dan gaat het duurzaamheidsaspect ten onder.”
Het inzicht was glashelder: zonder een serieuze eigen machine heeft het bedrijf geen toekomst. “Als we de herbruikbare sector hier echt een impuls willen geven, is het absoluut noodzakelijk om een eigen wasstraat in Groningen te hebben.”
Goed doordacht plan
“Zo’n machine kost verschrikkelijk veel geld,” zegt Mariska. “Er zit veel techniek in. Het is een werkpaard en gaat lang mee, maar je moet het wel kunnen financieren.” Met steun van LEADER-subsidie en ondersteuning vanuit de provincie, werd een deel van die investering mogelijk.
"Het is een werkpaard en gaat lang mee, maar je moet het wel kunnen financieren.” - Mariska Bloem, oprichter Noord Cups
Het subsidietraject vroeg om een goed doordacht plan. “Je moet afnemers hebben,” legt Mariska uit. “We konden laten zien voor wie we werken, waar we tegenaan lopen en wat er nodig is om door te groeien. Compleet met berekeningen over stroom, water- en zeepgebruik.” Ook het systeem eromheen moet aantoonbaar kloppen. “Herbruikbare bekers moet je terugkrijgen. Dat is de basis van hergebruik.”
De meest energiezuinige
Nu staat die serieuze machine er, volautomatisch. Tien meter lang en speciaal door MEIKO ontworpen voor de beschikbare ruimte. “Nu kunnen we doorontwikkelen en verder kijken,” zegt Mariska. Niet alleen omdat de wasstraat groter is, maar ook slimmer. “Het is de meest energiezuinige van Europa. Dat komt onder andere door energieterugwinning. Het waswater wordt tot 55 graden opgewarmd met warmte uit het droogproces.” Dat maakt opschalen betaalbaar én duurzaam. “Zelfs de fabrikant is onder de indruk van de cijfers die we hier laten zien.”
Noord Cups kan nu veel grotere volumes verwerken. “Als we de machine 24 uur laten draaien, kunnen we 100.000 bekers per dag wassen,” zegt Mariska. “In de praktijk werken we met vaste was- en transportdagen, zodat de machine zo efficiënt mogelijk draait.”
Impact in de regio
Noord Cups kijkt inmiddels verder dan evenementen. Een sprekend voorbeeld is een pilot met gemeente Oldambt, die jaarlijks zo’n 225.000 wegwerpbekers gebruikte op verschillende locaties. Omschakelen naar vaatwassers bleek daar niet eenvoudig door nieuwe huisvesting, volle stroomnetten en meerdere locaties.
In de wasstraat van Noord Cups worden gebruikte bekers gesorteerd en klaargemaakt voor hergebruik.
Noord Cups ontwikkelde daarom een praktisch inleversysteem met zuilen op 19 plekken.
Twee keer per week worden gebruikte bekers opgehaald, gereinigd en weer schoon teruggebracht. “Er zijn nu 6.000 bekers in omloop bij de gemeente,” vertelt Mariska.
“Dat heeft inmiddels geleid tot zo’n 160.000 keer hergebruik.” Het systeem blijkt goed te werken: bekers raken nauwelijks kwijt en worden op één dag vaker opnieuw gebruikt.
Bovendien heeft Noord Cups oog voor sociale impact. Mariska ziet kansen om in de toekomst samen met sociaal ontwikkelbedrijf Afeer nog meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te betrekken, voor het ophalen en verwerken van bekers. “Duurzaamheid en inclusieve werkgelegenheid kunnen hand in hand gaan.”
Hard werken leidt tot mooie dingen
Mariska bouwt aan een toekomst waarin hergebruik vanzelfsprekend is.
Mariska hoopt vooral dat hergebruik in Nederland sneller normaal wordt. “We hebben honderd jaar lang artikelen weggegooid,” zegt ze. “De sector heeft tijd nodig om werkende systemen in te zetten en die omslag te maken.” Haar ambitie is helder: Noord Cups als centrale speler die bedrijven en evenementen - klein en groot - helpt om hergebruik goed te organiseren.
Onderweg leerde Mariska iets wat ook voor andere ondernemers met een goed idee en subsidieambitie waardevol is. “Kom altijd met een goed doordacht plan. Het moet realiseerbaar zijn, maar niets is per definitie onmogelijk.” Subsidie krijg je niet zomaar, benadrukt ze. “Daar moet je hard voor werken. Maar als die er eenmaal is, kun je echt mooie dingen bereiken.”
Volgens Mariska helpt het om impact concreet te maken. Met cijfers die tot de verbeelding spreken. Zoals deze: “Als we in Nederland al één dag geen wegwerpbekertjes gebruiken, hebben we met z’n allen 17 miljoen bekers bespaard.”
Dit project werd mede mogelijk gemaakt met steun van het Impulsloket Groningen (Nationaal Programma Groningen) en de LEADER-subsidie Oost-Groningen vanuit het GLB-NSP programma. Dit Europese subsidieprogramma richt zich op de ontwikkeling van een duurzame en concurrerende agrarische sector en een leefbaar platteland.